Als je pannenkoeken bakt, begin je met een simpele vraag: welke bloem gebruik ik? Gewone bloem of zelfrijzende bloem? Het klinkt als een klein detail, maar de keuze heeft wel degelijk invloed op het resultaat in de pan. In dit artikel leggen we uit wat het verschil is, wat bloem eigenlijk doet in je beslag, en welke keuze het beste werkt voor een klassieke Nederlandse pannenkoek.
Wat is het verschil tussen gewone bloem en zelfrijzende bloem?
Gewone bloem, ook wel tarwebloem of patentbloem genoemd, is bloem zonder toevoegingen. Het geeft structuur aan je beslag, maar zorgt zelf niet voor rijzen of luchtigheid. Zelfrijzende bloem is gewone bloem waaraan een rijsmiddel is toegevoegd, meestal bakpoeder. Dat rijsmiddel zorgt ervoor dat het beslag tijdens het bakken een beetje omhoog komt.
Het verschil zit dus in de aanwezigheid van dat rijsmiddel. Bij gewone bloem heb je zelf de controle over hoeveel rijsmiddel je toevoegt, of je laat het helemaal weg. Bij zelfrijzende bloem is die keuze al voor je gemaakt.
Wat doet bloem precies in een pannenkoekenbeslag?
Bloem is de basis van elk pannenkoekenbeslag. De eiwitten en zetmelen in de bloem zorgen samen voor structuur en binding. Wanneer je bloem mengt met melk en eieren, ontstaat er een glad beslag dat stevig genoeg is om in de pan te blijven liggen, maar ook dun genoeg om lekker te vloeien.
De hoeveelheid bloem bepaalt ook de dikte van je pannenkoek. Meer bloem maakt het beslag dikker en steviger, minder bloem geeft een dunnere, soepelere pannenkoek. Voor traditionele Nederlandse pannenkoeken wil je een beslag dat mooi uitvloeit in de pan, dus een goede verhouding tussen bloem en melk is essentieel.
Worden pannenkoeken luchtiger met zelfrijzende bloem?
Ja, zelfrijzende bloem maakt pannenkoeken iets luchtiger en dikker. Het bakpoeder in de bloem produceert kleine belletjes kooldioxide tijdens het bakken, waardoor het beslag een beetje rijst. Het resultaat is een lichtere, wat dikkere pannenkoek met een zachte, sponsachtige structuur.
Of dat beter is, hangt af van wat je zoekt. Sommige mensen vinden zo’n luchtigere pannenkoek heerlijk. Anderen geven de voorkeur aan de dunne, platte variant die je in Nederland van oudsher kent. Voor American Pancakes is zelfrijzende bloem juist ideaal, omdat die dikke, fluffy textuur precies het doel is.
Welke bloem gebruik je het beste voor traditionele Nederlandse pannenkoeken?
Voor een echte, traditionele Nederlandse pannenkoek kies je gewone tarwebloem. De klassieke pannenkoek is dun, licht krokant aan de randen en heeft een egale, platte structuur. Zelfrijzende bloem geeft een resultaat dat daar te veel van afwijkt.
Een goed basisrecept voor traditioneel pannenkoekenbeslag met gewone bloem bevat:
- 250 gram tarwebloem
- 500 ml melk
- 2 eieren
- Een snufje zout
- Boter of olie om in te bakken
Mix dit tot een glad beslag, laat het eventueel even rusten en bak de pannenkoeken op middelhoog vuur. Zo krijg je een resultaat dat dicht bij het origineel komt.
Kun je gewone bloem vervangen door zelfrijzende bloem in een pannenkoekenrecept?
Dat kan, maar houd dan rekening met het verschil in resultaat. Je pannenkoeken worden dikker en zachter. Wil je toch zelfrijzende bloem gebruiken maar het resultaat wat vlakker houden? Gebruik dan iets minder bloem dan het recept aangeeft, of voeg iets meer melk toe om het beslag te verdunnen.
Andersom kan ook: gewone bloem gebruiken in een recept dat zelfrijzende bloem vraagt. Voeg dan zelf bakpoeder toe, ongeveer één theelepel per 150 gram bloem. Zo heb je volledige controle over de hoeveelheid rijsmiddel.
Welke andere ingrediënten bepalen hoe goed pannenkoeken worden?
Bloem is belangrijk, maar niet het enige ingrediënt dat het verschil maakt. Een goed pannenkoekenbeslag staat of valt ook met de volgende factoren:
- Eieren: Eieren geven binding en smaak. Meer eieren maken het beslag rijker en steviger.
- Melk: Volle melk geeft een romiger resultaat dan halfvolle of magere melk. Karnemelk maakt pannenkoeken iets luchtiger door de lichte zuurheid.
- Rust: Laat het beslag na het mengen tien tot vijftien minuten rusten. Zo kan de bloem het vocht goed opnemen en wordt het beslag gladder.
- Temperatuur van de pan: Een te koude pan geeft een bleek en taai resultaat. Een te hete pan verbrandt de pannenkoek voordat hij gaar is. Middelhoog vuur is de sweet spot.
- Vet in de pan: Boter geeft de meeste smaak, maar verbrandt sneller. Een combinatie van boter en olie werkt goed voor een mooie kleur zonder verbranding.
Kom pannenkoeken proeven bij PAND Pannenkoek Schalkwijk
Zelf beslag maken is leuk, maar soms wil je gewoon genieten zonder gedoe in de keuken. Bij ons op het Eiland van Schalkwijk, midden in het groene buitengebied van Houten, bakken wij elke dag pannenkoeken zoals ze horen te zijn. PAND Pannenkoek is een eigentijds familierestaurant voor gasten van 0 tot 100+ jaar, gevestigd in een sfeervolle schuur met een authentieke en hip ingerichte binnenkant.
Wat maakt een bezoek aan ons zo bijzonder?
- Een uitgebreide menukaart met pannenkoeken in alle soorten en maten, van klassiek tot creatief
- American Pancakes die je echt niet wilt missen
- Geen zin in pannenkoeken? Geen probleem, er zijn ook burgers, salades, borrelhapjes en desserts
- Een speeltuin en speelhoek met een echte caravan, auto, trekker en boot voor de kinderen
- Gelegen langs wandel- en fietsroutes, met de forten van de Hollandse Waterlinie om de hoek
- Ruim parkeren, laadpunten voor elektrische auto’s en fietsen, en een hondvriendelijk beleid
Wil je zeker zijn van een tafel? Bekijk de sfeer en het restaurant alvast online of maak een reservering via onze website. We zijn open van woensdag tot en met zondag vanaf 12.00 uur. Tot snel op het Eiland van Schalkwijk!